Lecture: Hoe kan je ontwerpen binnen de AI Act en hoe zich dat verhoudt tot de Affordable Housing Act

De AI Act wordt vaak gepresenteerd als compliance, een lijst met verplichtingen die ontwerpers en gemeenten moeten afvinken. Maar het doel van de wet is het beschermen van grondrechten, menselijke controle en democratische besluitvorming tegen de risico's van AI-systemen. Wat betekent dat voor steden die AI-systemen gebruiken en voor ontwerpers die AI-oplossingen ontwikkelen? Welke toepassingen vallen onder welk risiconiveau? Wat betekent de plicht tot menselijk toezicht voor de manier waarop je een systeem inricht, niet als sluitstuk maar als ontwerpkeuze vooraf? En organiseer je inspraak door inwoners? Ontwerper Lars van Vianen laat, met eigen praktijkvoorbeelden, zien hoe je binnen de AI Act werkt.

De Affordable Housing Act zet vol in op digitalisering als instrument om de woningbouwopgave te versnellen. De Europese Commissie wijst digitale vergunningverlening expliciet aan als de standaard waar steden naartoe moeten bewegen. Daarmee staat de wet tegenover de zorgvuldigheid die de AI Act eist: de ene wet duwt naar snelheid en automatisering, de andere naar menselijke controle en toetsbaarheid.

We laten zien hoe een gemeente die haar vergunningproces digitaliseert om aan de 60-dagentermijn te voldoen, dat moet doen binnen de grenzen die de AI Act aan AI-gestuurde besluitvorming stelt. Wat betekent dat voor het ontwerp van zo'n systeem? En wie houdt, bij een geautomatiseerde vergunning binnen 60 dagen, nog daadwerkelijk de controle?